Պատերազմ․ ճիշտ հաղորդակցումը առաջին հոգեբանական օգնություն ցուցաբերելիս

Պատերազմ․ ճիշտ հաղորդակցումը առաջին հոգեբանական օգնություն ցուցաբերելիս

Շատ կարևոր է, թե ինչպես եք շփվում դիսթրես ապրող մարդու հետ։ Ճգնաժամային իրավիճակում հայտնված մարդիկ կարող են ընկճված, տագնապած կամ շփոթված լինել: Շատերը պատահածում մեղադրում են իրենք իրենց: Լինելով հանգիստ ու հասկացող՝  դուք օգնում եք սթրեսի մեջ հայտնված մարդկանց ապահով ու պաշտանված զգալ, հասկացված ու հարգված լինել, ունենալ այն համոզմունքը, որ իրենց մասին պատշաճ կերպով հոգ կտանեն:

 

Սթրեսային իրավիճակում հայտնված մարդիկ, հավանաբար, կցանկանան ձեզ պատմել, թե ինչ է իրենց հետ տեղի ունեցել: Լսել կարողանալը նույնպես մեծ օգնություն է։

 

Այնուամենայնիվ, պետք  չէ մարդկանց ստիպել  պատմել իրենց ապրածը: Որոշ մարդիկ  չեն ուզում խոսել կատարվածի կամ իրենց անձնական ապրումների մասին: Ընդամենը ուզում են, որ դուք  նստեք նրանց կողքին` թեկուզև լուռ: Ասեք նրանց, որ մոտակայքում կլինեք, եթե  խոսելու ցանկություն ունենան, առաջարկեք սնունդ, ջուր: Շատ մի խոսեք, թույլ տվեք նրանց մնալ լռության մեջ: Մնալով լռության մեջ` մարդը կհանգստանա և ցանկության դեպքում նույնիսկ կփորձի կիսել իր ապրումները ձեզ հետ։

 

Հետևեք  ձեր խոսքին ու մարմնի լեզվին, մասնավորապես` դեմքի արտահայտությանը, աչքերով շփմանը, ժեստերին, նստել֊ելնելու դիրքին: Պահպանեք քաղաքավարության կանոնները՝ հաշվի առնելով նաև տարիքը, սեռը, սովորույթները և դավանանքը:

 

Ստորև բերված են հուշումներ, թե ինչ  կարելի է ասել և անել, ինչը `ոչ: Ամենակարևորը՝ եղեք բնական և անկեղծ, երբ տուժածին օգնություն եք առաջարկում:

 

ԱՍԵԼ ԵՎ ԱՆԵԼ

 

  • Փորձեք խոսելու  համար գտնել հանգիստ տեղ, որտեղ ձեզ ոչ ոք չի խանգարի:
  • Հարգե՛ք գաղտնիությունը և հնարավորության դեպքում մի՛ բացահայտեք ձեզ տրամադրված անձնական տեղեկությունները:
  • Եղեք նրա կողքին, բայց պահեք պատշաճ հեռավորություն` ելնելով նրա տարիքից, սեռից:
  • Ցույց տվեք, որ ուշադիր լսում եք նրան` գլուխը պարբերաբար շարժելով, կրկնելով նախադասության վերջին բառը և այլն (ակտիվ կամ էմպաթիկ լսելու հնարքներ):
  • Եղեք հանգիստ ու համբերատար: 
  • Ներկայացրեք առավելագույն տեղեկությունը, եթե ունեք: Անկեղծ ասեք, թե ինչ գիտեք կամ չգիտեք. «Չգիտեմ, բայց կփորձեմ ճշտել»։
  • Ներկայացրեք տեղեկությունը պարզ բառերով և հասկանալի ձևով:
  • Փորձեք կարեկցանք դրսևորել, երբ մարդիկ ձեզ պատմում են իրենց զգացմունքների, կորստի կամ կարևոր իրադարձությունների մասին (տան կորուստ, սիրելիի մահ և այլն)` օգտագործելով «Ցավալի է: Հհասկանում եմ, թե որքան դժվար է ձեզ համար» արտահայտությունները:
  • Ուշադրություն դարձրեք  տուժածի` բարդ իրավիճակից ինքնուրույն դուրս գալու ջանքերին:
  • Լռելու հնարավորություն տվեք:

 

ՉԱՍԵԼ ԵՎ ՉԱՆԵԼ

 

  • Մի՛ ստիպեք մարդուն պատմել իր հետ պատահածը:
  • Մի՛ ընդհատեք և մի՛ շտապեցրեք ձեր զրուցակցին (Օրինակ` մի՛ նայեք ժամացույցին և մ՛ի խոսեք բարձր ձայնով):
  • Մի՛ դիպչեք մարդուն, եթե վստահ չեք, որ այդ կօգնի։
  • Գնահատական մի՛ տվեք մարդու արածին կամ չարածին, նրա հույզերին: Մի՛ ասեք. «Դուք չպետք է ձեզ այդպես պահեք» կամ «Դեռ պետք է ուրախանաք, որ փրկվել եք»:
  • Մի՛ ասեք այն, ինչ չգիտեք:
  • Մի՛ օգտագործեք հատուկ տերմիններ: 
  • Մի՛ տվեք կեղծ խոստումներ և հավաստիացումներ: 
  • Մի՛ պատմեք  ուրիշների անձնական պատմությունը:
  • Մի՛ պատմեք  ձեր անհանգստությունների մասին: 
  • Մի՛ մտածեք և մի՛ վարվեք այնպես, կարծես թե դուք պարտավոր եք լուծել նրա  բոլոր խնդիրները:
  • Մի՛ զրկեք մարդուն  սեփական ուժերի նկատմամբ հավատից և իրենց մասին հոգ տանելու կարողությունից: 
  • Մի՛ խոսեք մարդկանց մասին բացասական պիտակավորմամբ (օր`. գիժ, խելառ):

 

Թարգմանությունը՝ Հերմինե Հովսեփյանի
Խմբագրումը՝ Քրիստինե Սայիլյանի
Տարեցների առողջության և խնամքի ապահովման ասոցիացիա
Աղբյուրը՝ 
Psychological first aid: Guide for field workers
Հոդվածի մասնակի կամ ամբողջական վերահրապարակման դեպքում հղումը www.gerontology.am-ին պարտադիր է։

05.10.2020 13:46 Նյութը դիտվել է՝ 439 անգամ: